Cila nedir?

Tahta, maden, taş ve deri gibi eşyaları dış etkilerden korumak ve parlatmak için sürülen maddedir. Tahta cilaları açık sarıdan koyu kahverengiye kadar değişir. «Gomalak» ve «reçine» olmak üzere iki önemli çeşidi vardır. Gomalak, tropikal bölgede yaşıyan bir çeşit böcekten elde edilir. Reçine ise çam ve benzeri ağaçların salgısıdır. Her iki madde de alkol, eter ve benzin içinde eritilerek cila elde edilir. Mum cilası ve vernik olmak üzere iki tahta cilası daha vardır. Gomalaka cilası, mobilyacılıkta; mum cilası ise mobilyalarla, muşambalarda; vernik ise mobilyalarda ve maden eşyalarda kullanılır. Maden cilalarının başlıcaları zımpara, alçıtaşı, çakmaktaşı ve tebeşir tozu gibi aşındırıcı maddelerdir.

Deri cilaları genellikle gomalaka, reçine sakızı ve yapışkan lakanın alkol içinde eritilmesiyle elde edilir.  Cila yapı bakımından, bir esas cila maddesi ve bir de eritici olmak üzere iki unsurun birleşmesinden meydana gelir. Esas cila maddesi reçinedir. Gomalak da kullanılır. Eritici olarak muhtelif çözücüler (alkol, eter, benzen ve benzin gibi) kullanılır. Reçine daha çok ağaçlardan elde edilir. Sarı, kahverengi ve açık kırmızı renkte olabilir. Gomalak ise tropikal bölgelerde yetişen bir nevi ağacın, su yürüdüğü zaman özsuyunu emen bir tür böceğin öldükten sonra ağaç gövdesine yapışarak teşkil ettiği tabakadan elde edilir.

Cila çeşitleri

Yapım şekli, maddeleri ve kullanılma sahalarına göre çok sayıda cila türü mevcuttur. Başlıca cila türleri şunlardır:

Ağaç cilası: Rengi açık sarıdan kahverengi ile kırmızı arasında değişebilir. Cila, sürülmeden yapışkan bir sıvı halindedir. Gomalak veya reçinelerin çeşitli yağ ve alkoller içerisinde eritilmesi ile yapılır.

Mum cilası: % 60 balmumu, % 30 terebentin, % 5 ispirto, % 5 ispermeçet mumu karışımından hazırlanır. Mobilyada, muşambalarda, lambiri ve parke işlerinde kullanılır.

Vernik: Reçinelerin aseton, eter, terebentin, alkol vb. içinde eritilmesi ile elde edilen bir ciladır. Yapım şekli ve kullanılan malzeme özelliklerine göre; yağlı vernik, selülozik vernik ve sentetik vernik olmak üzere üç çeşiti vardır. Yağlı vernikler, eritici maddeleri yağ (terebentin vb) olan verniklerdir. Selülozik vernikler, barut pamuğu ilavesiyle çabuk kuruma özelliği kazandırılmış verniklerdir. Vernik cilaları mobilyada, madeni eşyada, izole maddesi olarak, macun yapımında kullanılır.

cila

Maden ve taş cilaları: Maden cilalarının esasını, ince tebeşir tozu, zımpara, arena, Trablus taşı, alçı taşı, ince çakmak taşı ve kuvars tozu, sünger taşı tozu gibi aşındırıcı maddeler teşkil eder. Bunlar toz halinden başka merhem ve macun şeklinde de kullanılabilir. Maden cilalarının başında "Viyana kireci" ve "kuyumcu kırmızısı" denilen maddeler gelir. Bütün kıymetli metaller için kullanılan muhtelif terkiplerde cilalar bilinmektedir.

Deri cilası: Terkibi şöyledir: 25 kısım yapışkan laka, 4 kısım reçine sakızı, 100 kısım saf alkol, 1 kısım biberiye yağı ve 20 kısım gomalak. Lakalarla reçine alkolde eritildikten sonra biberiye katılır. Bir kaç gün bekletilip filtreden geçirilir.

Ayakkabı cilası: Terkibi şöyledir: 40 gr ozo kerit, 250 gr seresin, 40 gr carnauba palmiyesi balmumu, 15 gr beyaz balmumu, 0,5 litre terebentin yağı, 7,5 gr muhtelif renkte anilin boyası ve bir koku maddesi. Deri ve ayakkabı cilası yüzey üzerinde su geçirmez, aşınmaya dayanıklı, parlak bir film meydana getirir.

Sözlükte "cila" ne demek?

1. Bir yüzeyin dış etkenlere karşı dayanıklılığını artırmak ve dekoratif bir görünüm kazandırmak için kullanılan kimyasal bileşik.
2. Parlak-lık.
3. Gereksiz süs, gösteriş.

Cila kelimesinin ingilizcesi

n. squill; scilla a plant used for medical purposes, a plant used for medical purposes (Botany)
adj. polished
n. polish, varnish, finishing, wax, shine, finish, glaze, glazing, luster, lustre [Brit.], polisher, rubbing varnish, veneer, veneering, chaser, dope, gloss
Köken: Arapça